Gökhan Tokatlıoğlu

Lucien Goldman, geliştirdiği eleştiri kuramına “oluşumsal yapısalcılık” adını vermiştir. Onun yönteminde eser bir bütün olarak ele alınır. Bu bütünü oluşturan teknik ve toplumsal yapının birbiriyle ilişkili olduğu kabul edilir. Eserin hem iç hem de dış dinamiklerle incelenmesini öngören bu yöntem, yapısalcılık ve Marksist eleştiri kuramının sentezi gibidir. Edebiyat eseri, metnin yazıldığı döneme ait ve yazarın da içinde bulunduğu dünya görüşünden bağımsız değildir. Goldman’ın anlayışında sanatçı yaşadığı toplumu tüm boyutlarıyla eserine taşır. Toplumun dünya görüşünü temsil eden edebiyatçı, döneminin öne çıkan olaylarını bu bilinçle kurgusunda yorumlayan kişidir. Edebiyatçının kullandığı dil de teknik de sahip olunan dünya görüşünden bağımsız düşünülemez. Her dünya görüşü kendine özgü formlar üzerinden ifadesini bulur. Goldman’ın kuramını merkeze alan bir araştırmacı; incelediği metni, onu çevreleyen yapıyla ele alacak, böylelikle metnin içindeki anlam, metin dışı unsurların katkısıyla daha belirgin hale gelecektir. Oluşumsal yapısalcılık, önce metni kendi içinde anlama ardından dön…