Prof. Dr. Ahmet Ayhan Koyuncu

1- Osmanlı Dönemi İslamcılığı hangi tarihsel, siyasal ve toplumsal kriz ortamında doğmuştur? Bu bağlamda İslamcılık, Osmanlı Devleti için bir kurtuluş ideolojisi olarak mı tasarlanmıştır ve İttihad-ı İslam politikasıyla nasıl bir ilişki içindedir? Osmanlı Dönemi İslamcılığının ortaya çıkış koşullarına baktığımızda çok boyutlu bir kriz olduğunu söylemek mümkündür. Burada tarihsel, siyasal ve sosyolojik krizlerden bahsediyoruz. Aslında İslam dünyasının geçmişte de önemli krizleri vardı. Bu dönemde üç büyük krizden bahsedebiliriz. Bunlardan birincisi Antik Yunan'dan çevirilerin yapıldığı tercüme dönemi krizi. Bu dönemde yapılan tercümelerle İslam düşüncesinde önemli bir takım karmaşalar, karışıklıklar yaşanıyor. Dolayısıyla pek çok farklı fırka, cemaat, mezhep, ekol ortaya çıkıyor. Ancak bu kriz siyasal yapının çok sağlam olması nedeniyle aşılıyor. İkinci önemli kriz Moğol İstilası döneminde yaşanıyor ve bu kriz siyasal bir kriz. Yani özellikle Anadolu, Suriye ve İran gibi bölgelerde siyasal egemenlik Moğollara geçiyor. Ancak Moğolların çok köklü ve güçlü bir dini ve felsefi düşünce gel…