Ayşe Ayten Bakacak

1- Osmanlı dönemi İslamcılığı hangi tarihsel, siyasal ve toplumsal kriz ortamında doğmuştur? Bu bağlamda İslamcılık, Osmanlı Devleti için bir kurtuluş ideolojisi olarak mı tasarlanmıştır ve İttihad-ı İslam politikasıyla nasıl bir ilişki içindedir? Öncelikle belki soruyu yeniden formüle etmek yerinde olabilir. Osmanlı dönemi İslamcılığı ifadesindeki dönem kelimesi en temel hâliyle iki farklı İslamcılık tecrübesini kuşatan bir ifade. Bir tarafta Osmanlı devletinin içinde bulunduğu teknik ve bürokratik sıkıntılardan, bunlarla eş zamanlı yaşanan askeri yenilgilerin doğurduğu devletin bekasına yönelik kaygılardan doğan bir siyasi arayış olarak İslamcılık var. Yusuf Akçura’nın Üç Tarz-ı Siyasetten biri olarak tasvir ettiği İslamcılık böylesi bir devlet politikasına işaret ediyor. Tıpkı dönemin diğer siyaset tarzları gibi İslamcılık politikası da devleti parçalanmaktan koruma ve modern kurumlar çerçevesinde yeniden yapılandırma güdüsüyle hareket ediyor. Genel kabul bu tarz bir İslamcılığın fikirsel temellerinin Namık Kemal başta olmak üzere Genç Osmanlılar tarafından atıldığı yönünde. Burad…