Ertuğrul Taşlı

1- Cumhuriyet Dönemi İslamcılığı hangi tarihsel kırılmalar ve siyasal tecrübeler içinde şekillenmiştir? Yeni kurulan laik ulus-devletin İslamcılara yönelik baskı ve denetim politikalarının (Takrir-i Sükûn, İstiklal Mahkemeleri, sürgünler) arkasındaki ideolojik ve güvenlik temelli saikler nelerdir? Cumhuriyet Dönemi İslamcılığını anlamak için meseleyi yalnızca Cumhuriyet'in ilanından başlatmak doğru değildir. Çünkü hiçbir tarihî hareket, ortaya çıktığı tarihten ibaret değildir. Her hareket, kendisinden önce yaşanan fikrî, siyasî ve toplumsal değişimlerin bir sonucudur. Bu bakımdan Cumhuriyet Dönemi İslamcılığı da Osmanlı'nın son iki yüzyılında yaşanan çözülme sürecinin devamı olarak okunmalıdır. Yaşanan kriz sadece bir devletin yıkılması değil; ümmetin siyasî, fikrî ve medeniyet iddiasının, bütünlüğünün parçalanmasıdır. Tanzimat'la başlayan Batı merkezli modernleşme arayışları, başlangıçta devletin askerî ve idari yapısını güçlendirme amacı taşısa da zamanla hukuk, eğitim, siyaset ve toplum anlayışını da dönüştürdü. Böylece İslam'ın hayatı kuşatan kurucu referans olma vasfı zayıflarke…