Doç. Dr. Ahmet İşler

1- Osmanlı dönemi İslamcılığı hangi tarihsel, siyasal ve toplumsal kriz ortamında doğmuştur? Bu bağlamda İslamcılık, Osmanlı Devleti için bir kurtuluş ideolojisi olarak mı tasarlanmıştır ve İttihad-ı İslam politikasıyla nasıl bir ilişki içindedir? Osmanlı’da İslamcılık düşüncesi, devletin toprak kayıpları yaşadığı, ekonomik olarak çöküntüye sürüklendiği ve siyasi otoritenin sarsıldığı bir dönemde doğmuştur. Tanzimat’la başlayan modernleşme sürecinde devletin bütünlüğünü koruma çabası, farklı milletleri bir arada tutacak yeni bir arayışı (Osmanlıcılık) gündeme getirmiştir. Bu arayış, imparatorluğun parçalanmasını durdurmayı hedefliyordu. Farklı unsurları eşit yurttaşlık temelinde bir arada tutmayı amaçlayan bu proje, özellikle Balkan milliyetçiliklerinin ayrılıkçı bir boyut kazanmasıyla beklenen sonucu vermemiştir. Osmanlı döneminde İslamcılık ise İslam’ı bir bütün olarak yeniden hayata hâkim kılmayı hedefleyen, Batı sömürüsüne karşı Müslümanları medenileştirmek ve birleştirmek amacı güden modern ve aktivist bir ideoloji olarak ortaya çıkmıştır. Bununla birlikte İslamcılık benzer biçi…