Servet Büyükbaş

1- Osmanlı dönemi İslamcılığı hangi tarihsel, siyasal ve toplumsal kriz ortamında doğmuştur? Bu bağlamda İslamcılık, Osmanlı Devleti için bir kurtuluş ideolojisi olarak mı tasarlanmıştır ve İttihad-ı İslam politikasıyla nasıl bir ilişki içindedir? Osmanlı dönemi İslamcılığı genellikle İttihad-ı İslam fikriyle anılır. 19. yüzyılın sonları ve 20. yüzyılın başlarından itibaren Osmanlı Devleti'nde farklı alanlarda derin krizler baş göstermeye başlamıştır. Bu durum, Osmanlı İslamcılığının gündeme gelmesine sebep olmuştur. Bu dönemi değerlendirmek için öncelikle devrin tarihsel, siyasal ve toplumsal krizlerini bilmek gerekir. Osmanlı İslamcılığı tarihsel açıdan ele alındığında, Osmanlı Devleti 18. yüzyılın sonlarından itibaren, özellikle 1699 Karlofça Antlaşması ile birlikte toprak kaybetmeye başlamıştır. Sanayi Devrimi’yle birlikte Avrupa karşısında güç kaybeden Osmanlı, giderek daha fazla toprak yitirmiştir. Bu durum “Biz neden geri kaldık?” sorusunu gündeme getirmiştir. Bu kaybın sebeplerini araştıran İslamcı düşünürler şu sonuca ulaşmıştır: Mesele İslam değil, Müslümanların İslam’dan u…